Hulp bij schulden
F. Vertelt: “Toen ik met mijn zoon erwtjes aan het opwarmen was boven een waxinelichtje brak er iets in mij. Ik vond al jaren dat ik het zelf op moest lossen, maar het ging niet meer.” Eerst liet ze haar stapel ongeopende post zien aan haar broer. De grote, zwarte lade van haar dressoir had ze tot dan toe angstvallig dichtgehouden. Haar broer vond de rekeningen te ver opgelopen. Teveel brieven van gerechtsdeurwaarders met (toendertijd) ‘in naam der koningin’ erboven. Hij raadde haar schuldhulpverlening aan.
Vertrouwen
Die eerste stap – iemand in vertrouwen nemen die om jou geeft – is een belangrijke stap op de reis naar een schuldenvrij leven. Toch houdt iets mensen vaak jarenlang tegen. Ze nemen niemand in vertrouwen of aanvaarden geen hulp. Vaak is een van de drempels schaamte.
De schaamte kan huizen in het verschil tussen hoe we nu zijn en hoe we denken te moeten zijn. Er zit een verschil in wat we nu kunnen en willen kunnen. Velen denken bijvoorbeeld dat ze hun schulden zelf op moeten kunnen lossen. Hulp vragen betekent dan (tijdelijk) afscheid nemen van dat stukje gewenste eigen mogelijkheid.
Ondertussen kosten schulden veel energie. Elke envelop, elk telefoontje of onbekend nummer kan spanning oproepen. Als de basis van je bestaan (zoals veiligheid, voeding en huisvesting) in het gedrang komt, is het haast onhaalbaar om ontspannen in het leven te staan. Laat staan nieuwe stappen te zetten, zoals een weekje weggaan of een studie oppakken.
Autonomie
Niet alleen F. wachtte jarenlang met hulp zoeken. Een jongeman deelde laatst dat hij opziet tegen een gebrek aan eigen zeggenschap. “Ik heb het gevoel dat een ander dan dingen voor mij gaat bepalen en dat wil ik niet”, stelde hij ferm.
Marja van Baren werkte drieëntwintig jaar als schuldhulpverlener bij de gemeente Zeist en zegt daarover: “Als ik iemand nu adviseer om bijvoorbeeld beschermingsbewind aan te vragen, zeg ik altijd: maak een budgetoverzicht waar jij blij mee zou zijn tijdens bewind en ga met dit overzicht een kennismakingsgesprek aan. Dan kun je gelijk iemands visie horen.”
Voordelen
Schuldhulp van de gemeente is gratis. In vele situaties is een minnelijk traject mogelijk, dan komt het niet tot een gerechtelijke procedure. Hulp bij schulden heeft meer voordelen: er is iemand met kennis van zaken die met je meedenkt; je hoeft niet meer zelf je schuldeisers te woord te staan; je ervaart meer rust en overzicht en kunt uitkijken naar een schuldenvrije toekomst. Ook ontstaat er door de rust meer ruimte voor wat jij belangrijk vindt, zoals tijd voor familie en vrienden, je gezondheid, sport of een (nieuwe) hobby.
De eerste stapjes
Geen angst meer als de deurbel gaat! Hoe fijn zou dat zijn? Soms kan het lijken alsof je jezelf eerst door een groot modderveld heen moet slepen. Dat je denkt: overzicht? Hoe dan?! Maar zoals met bijna alles, begint het met kleine stappen.
Koop bijvoorbeeld eerst een of twee mappen. Bij de kringloop zijn er een heleboel. Bij de Hema heb je voor vier euro een perforator en tien kartonnen tabbladen. Spreek met jezelf af dat je dagelijks minimaal tien rekeningen sorteert (wees zo nuchter mogelijk; meer bezig met sorteren dan met de bedragen). Richt je niet op de hele stapel, maar op wat je die dag doet. Ondertussen zoek je op internet naar ‘online aanmeldformulier voor schuldhulpverlening’ of ‘telefoonnummer schuldhulpverlening’ (en dan jouw woonplaats).
Weet dat schuldhulpverleners veel gewend zijn. Ze verwachten niet een goed georganiseerd financieel leven. Ze zijn goed opgeleid en weten dat iedereen – ongeacht opleiding, achtergrond, leeftijd, enzovoorts – in een schuldensituatie kan belanden. Schaamte is geen goede raadgever en iedereen heeft weleens hulp nodig.
Meer opties
Mocht je niet bij de gemeente willen aankloppen dan kun je contact opnemen met Humanitas, SchuldHulpMaatje of Geldfit. Ook de ambulant begeleiders van Jayda CC kunnen meedenken en samen kijken welke hulp het beste past. Raoul, ambulant begeleider bij Jayda CC, coacht cliënten waarvan er een aantal schulden hebben of hadden. Hij vertelt: “Een financieel ongezonde situatie zorgt vrijwel altijd voor schaamte, maar je maakt dit zeker niet als enige mee. Als ambulant hulpverlener kan ik meer laten zien over hoe ikzelf en anderen hiermee omgaan. Ook vertel ik waar mensen terecht kunnen voor hulp. Ik bied ondersteuning totdat mensen minder schulden hebben, of zelfs schuldenvrij zijn, en meer eigen regie in hun leven hebben.”
F. is inmiddels meer dan tien jaar schuldenvrij. Ze leerde veel van het schuldhulptraject en heeft steun aan een huishoudboekje. Ook wat geld op haar spaarrekening geeft rust.