Hulptwijfel
Soms twijfelen mensen jarenlang om hulp te vragen. Bijvoorbeeld omdat ze bang zijn dat niemand echt kan helpen. Die overtuiging kan een eenzaam gevoel geven – het suggereert dat je er op cruciale momenten alleen voor staat. Ik hoor ook andere redenen voor twijfel, zoals: anderen hebben het harder nodig; ik kan het zelf oplossen; misschien vindt een hulpverlener mij saai, raar of overdreven; ik ben toch niet gek; daar heb ik nu geen tijd voor.
Zelf wachtte ik ook, mede vanwege twijfel of wat ik meemaakte wel ‘erg genoeg’ was. En ik dacht dat hulpverleners het al wel druk genoeg zouden hebben zonder mij. Ik vergeleek mezelf dus met anderen, besloot dat wat ik meemaakte minder belangrijk was en liet zo mijn eigen verhaal niet verder komen dan mijn dagboek.
De drempel kan hoog zijn. We zijn vertrouwd geraakt met ons verhaal zoals het zich nu in ons afspeelt; zoals we het leerden vertellen aan onszelf. Vertrouwd met hoe het invloed heeft op ons gevoel en handelen. Wat gebeurt er als we meer naar buiten brengen? Wordt het dan echter, anders, minder, erger? En kunnen we de eventuele verandering wel dragen?
Thirza Willemsen, gedragswetenschapper en behandelaar bij Jayda CC, ziet die twijfel ook. Juist bij de start van een hulptraject. “Het komt vaker voor dat het aangaan van hulp een grote stap is, om welke reden dan ook. Zo vertelde een cliënt dat het niet in haar aard zat om te bespreken waar ze tegenaan liep. Ze deed jarenlang veel zelf en raakte ervan overtuigd dat hulp van een ander niets zou toevoegen. Ook zag ze ertegenop om haar verhaal te delen.”
Enkele maanden later blikten Thirza en haar cliënt terug op die begintijd. “De eerste weken waren zoeken voor haar. Het was even aftasten: hoe is de ander, wat heb je aan elkaar en hoe gaat iemand om met wat je vertelt. Omdat dit aansloot bij haar verwachtingen, was het steeds makkelijker om het muurtje iets te laten zakken.” Ondertussen werden er stappen gezet en waren er verbeteringen zichtbaar. “Dit droeg bij aan het kunnen voelen: ik hoef dit niet alleen te doen. Tot haar verbazing durfde ze daar steeds meer op te vertrouwen!”
Thirza noemt nog twee redenen die mensen geven voor twijfel. “Het kan zijn dat iemand al ervaringen met hulpverlening heeft gehad die minder fijn waren. Dan kan iemand ertegenop gaan zien om een nieuwe hulpverlener te leren kennen. Als hulp juist nieuw is voor iemand, kan het een grote rol spelen dat je niet weet wat te verwachten.” Thirza vertelt dat het belangrijk is om goed te kijken naar wat iemand nodig heeft, zeker in de beginperiode. “Sommige hulpvragen raken onderwerpen die mensen niet makkelijk vinden. We kijken dan zorgvuldig naar hoe deze te bespreken. Ook staan we stil bij hoe iemand het gesprek ervaarde en kijken we naar wat hetzelfde of anders mag. We horen terug dat dit heeft bijgedragen aan het vertellen over moeilijke dingen. Mensen geven aan blij te zijn dat ze de vaak spannende kennismaking toch aangingen.”
De beslissing om al dan niet professionele hulp aan te gaan ligt bij eenieder zelf. Tegelijkertijd hoeven angsten of eerdere ervaringen met hulpverlening niet bepalend te zijn. Velen van ons kampen met twijfel; het kan een grote stap zijn om je innerlijk leven meer naar buiten te brengen. Het kan helpen om alvast te bedenken wat jij nodig hebt om je prettig te voelen in het contact. Het is mooi als je daar open over kunt zijn. Zo zei iemand laatst tegen mij: “Ik wil je dit wel vertellen, maar ik wil nog niet dat je reageert, want het voelt voor mij zo kwetsbaar.” En dat was helemaal prima. Ik was blij dat ze het zei.