Mensen die hard werken en hun best doen, kunnen zich niet soms helemaal lekker voelen in hun baan. Het is normaal om af en toe te twijfelen of werk nog past. Met deze 10 vragen is te checken of een baan echt past, zodat duidelijk wordt of het tijd is voor verandering of dat kleine aanpassingen genoeg zijn. De vragen geven handvatten om werkgeluk en werktevredenheid te vergroten.
1. Waarom regelmatig checken of een baan nog past
Mensen veranderen. Ze groeien en hun prioriteiten verschuiven. Wat vijf jaar geleden belangrijk was in een baan, hoeft nu niet meer te kloppen. Daarom is het belangrijk om regelmatig stil te staan bij de vraag: past deze baan nog?
Ook werk verandert. Taken verschuiven, er komen nieuwe collega’s, de organisatie maakt andere keuzes. Wat eerst een goede match was, kan door deze dingen minder goed voelen. Twijfelen over een baan is geen teken van zwakte, maar juist van zelfinzicht en bewustwording. Het betekent dat iemand actief nadenkt over zijn of haar loopbaan in plaats van op de automatische piloot te blijven werken.
Door regelmatig de werksituatie te bekijken, wordt voorkomen dat iemand te lang blijft hangen in een baan die niet meer past. Dan kan tijdig worden bijgestuurd, kan het gesprek worden aangegaan met de leidinggevende of kan bewust worden gekozen voor een andere richting. Deze loopbaan check helpt om helder te krijgen waar iemand staat en wat nodig is om werkgeluk te vergroten.
2. Voelt iemand zich energiek of uitgeput na een werkdag?
Het energieniveau na een werkdag zegt veel over hoe goed een baan past. Natuurlijk is iemand na een drukke dag moe, dat is normaal. Maar er is een groot verschil tussen gezonde vermoeidheid en blijvende uitputting. Gezonde vermoeidheid komt na een dag waarop hard is gewerkt, maar waarin ook voldoening zit. Iemand is moe, maar ook tevreden.
Blijvende uitputting is anders. Dan komt iemand thuis en heeft nergens meer energie voor. Er is een leeg gevoel, irritatie of emotionele uitputting. Kleine dingen kosten veel moeite. Dit zijn signalen dat werk meer energie kost dan het geeft. Misschien sluit werk niet aan bij talenten, of is de werkdruk te hoog. Misschien is er te veel spanning door conflicten of een gebrek aan waardering.
Let op deze signalen: is iemand ’s avonds te moe om nog leuke dingen te doen? Is het hele weekend nodig om bij te komen? Is er op maandagochtend alweer een uitgeput gevoel? Dan is het tijd om te kijken naar wat werk zo zwaar maakt. Een baan die past, geeft energie in plaats van dat het alleen maar uitput.
3. Worden sterke punten gebruikt in het dagelijkse werk?
Iedereen heeft bepaalde talenten en vaardigheden waar hij of zij goed in is en die energie geven. Als die dagelijks kunnen worden ingezet, maakt werk veel meer plezier. Er is een gevoel van competentie, werk gaat makkelijker en er is meer productiviteit. Maar als iemand vooral bezig is met taken die niet bij sterke punten passen, kost dat veel meer energie.
Denk eens na over welke taken energie geven. Welke dingen worden graag gedaan en waar is iemand goed in? Misschien is er een sterke kant in het contact met cliënten, in het maken van plannen, in het oplossen van problemen of in het samenwerken met collega’s. Als deze talenten regelmatig kunnen worden gebruikt, zit iemand waarschijnlijk op de juiste plek.
Maar als iemand vooral bezig is met dingen die moeten worden geforceerd, die niet natuurlijk aanvoelen of waar geen plezier in zit, dan past werk misschien minder goed. Dat betekent niet meteen dat er moet worden geswitcht van baan. Soms kunnen binnen de huidige functie taken anders worden verdeeld of kunnen aanpassingen worden gemaakt. Het gesprek aangaan met de leidinggevende over waar de kracht ligt, kan al veel verschil maken.
4. Hoe vaak wordt op de klok gekeken tijdens de werkdag?
Wanneer iemand opgaat in werk, wordt de tijd vergeten. Er is focus op wat wordt gedaan en voordat het in de gaten heeft is het alweer tijd om naar huis te gaan. Dat is een goed teken. Het betekent dat werk boeit en dat er betrokkenheid is bij wat wordt gedaan. Dit gevoel van betrokkenheid is belangrijk voor werktevredenheid.
Maar als regelmatig op de klok wordt gekeken en wordt afgeteld tot het einde van de dag, zegt dat iets anders. Dan voelt werk als een verplichting waar doorheen moet worden geploeterd. De tijd kruipt voorbij en de vraag is wanneer eindelijk naar huis kan worden gegaan. Dit is een duidelijk signaal dat er geen betrokkenheid is bij werk of dat het niet aansluit bij wat belangrijk wordt gevonden.
Let ook op hoe maandag begint. Begint de week met zin, of is er al op maandagochtend het gevoel dat door de week heen moet worden geploeterd? Hoe de tijd wordt ervaren tijdens de werkdag is een sterke aanwijzing voor of werk past. Als wordt gemerkt dat constant wordt afgeteld, is het tijd om te onderzoeken wat er niet klopt en wat nodig is om werk weer betekenisvol te vinden.
5. Delen collega’s en leidinggevende dezelfde waarden?
Waarden zijn wat belangrijk wordt gevonden in werk en in hoe met elkaar wordt omgegaan. Denk aan eerlijkheid, samenwerking, respect, vernieuwing of balans tussen werk en privé. Als waarden overeenkomen met die van collega’s en organisatie, voelt het als thuiskomen. Er is begrip voor elkaar, er is overeenstemming over hoe dingen moeten worden aangepakt en er is een gevoel van steun.
Maar als waarden verschillen, leidt dat tot frustratie. Misschien wordt eerlijke communicatie belangrijk gevonden, maar wordt gemerkt dat collega’s dingen achterhouden. Of er wordt waarde gehecht aan balans tussen werk en privé, terwijl de cultuur is dat iedereen overwerkt. Deze verschillen zorgen voor spanning en het gevoel er niet bij te horen.
Vraag af: voelt het prettig bij hoe er wordt gewerkt? Kan iemand zichzelf zijn, of moet worden aangepast aan normen die niet passen? Worden beslissingen genomen op een manier die eerlijk voelt? Als wordt gemerkt dat regelmatig wordt gebotst met de bedrijfscultuur, kan dat een teken zijn dat deze organisatie niet de juiste plek is. Gedeelde waarden zijn namelijk de basis voor een goede werkrelatie en werkgeluk.
6. Is er de waardering die verdiend wordt?
Waardering is meer dan alleen een compliment. Het gaat om erkenning voor werk, goede feedback, een eerlijk salaris en kansen om te groeien. Als deze vormen van waardering er zijn, voelt iemand zich gezien en gewaardeerd. Dat geeft motivatie om door te gaan en het beste te blijven doen.
Maar als er weinig waardering is, heeft dat grote gevolgen. Er ontstaan twijfels, motivatie zakt en de vraag komt waarom nog moeite wordt gedaan. Misschien wordt hard gewerkt, maar komt nooit te horen dat het goed is. Of er is geen doorgroei, terwijl daar wel ruimte voor is. Gebrek aan waardering tast het zelfvertrouwen aan en kan leiden tot problemen met de mentale gezondheid zoals stress of somberheid.
Check: komt er regelmatig feedback op werk? Voelt iemand zich gehoord als ideeën worden ingebracht? Wordt inzet erkend, niet alleen in woorden maar ook in dingen zoals salaris of doorgroeikansen? Als het antwoord vaak nee is, dan is het tijd om dit bespreekbaar te maken of te overwegen of deze organisatie wel kan geven wat nodig is.
7. Past de baan bij de huidige levensfase?
Wat nodig is van werk, verandert door de jaren heen. In de twintig zijn er misschien andere prioriteiten dan in de veertig. Jonge ouders hebben behoefte aan flexibiliteit en minder reistijd. Mensen die mantelzorg verlenen, hebben andere wensen dan iemand die vol inzet op loopbaan. En bij het ouder worden, is er misschien meer behoefte aan balans en minder werkdruk.
Een baan die tien jaar geleden goed was, kan nu niet meer passen. Misschien was er toen bereidheid om lange dagen te maken en veel te reizen, maar nu is er een gezin en is de wens er om meer thuis te zijn. Of er is altijd veel gewerkt, maar nu is er behoefte aan meer rust en ruimte voor andere dingen in het leven.
Vraag af: past werk bij waar iemand nu in het leven staat? Is er de flexibiliteit die nodig is? Kan werk worden gecombineerd met andere dingen die belangrijk zijn? Als wordt gemerkt dat werk en levensfase botsen, is het tijd om te kijken naar aanpassingen. Misschien kunnen andere afspraken worden gemaakt over werktijden, thuiswerken of taken. En als dat niet kan, is het misschien tijd om te kijken naar een baan die beter past bij deze fase van het leven.
8. Wordt er nog genoeg bijgeleerd in de huidige functie?
Mensen hebben behoefte aan groei en ontwikkeling. Als wordt stilgestaan, ontstaat ontevredenheid. Werk dat uitdaagt en waarin nieuwe dingen worden geleerd, geeft energie en voldoening. Maar als op de automatische piloot wordt gewerkt en elke dag hetzelfde wordt gedaan, ontstaan verveling en frustratie.
Vraag af: worden er nog nieuwe dingen geleerd? Is er uitdaging om beter te worden? Zijn er kansen om te ontwikkelen, bijvoorbeeld door trainingen, nieuwe projecten of andere taken? Als het antwoord nee is, dan wordt stilgestaan. En stilstaan voelt niet goed. Er is behoefte aan groei, ontwikkeling en het gevoel dat vooruitgang wordt geboekt.
Gebrek aan ontwikkeling kan betekenen dat een functie te klein is geworden. Misschien is er ruimte voor een volgende stap, meer verantwoordelijkheid of een andere richting. Het kan ook betekenen dat de organisatie weinig investeert in ontwikkeling van medewerkers. Als wordt gemerkt dat er geen groei meer is, bespreek dit dan met de leidinggevende. En als er geen mogelijkheden zijn, overweeg dan of elders meer kansen zijn om te ontwikkelen.
9. Wat wordt aan anderen verteld over werk?
Hoe over werk wordt gepraat, zegt veel over hoe iemand zich echt voelt. Als enthousiast wordt verteld over wat wordt gedaan, over leuke projecten of fijne collega’s, dan is er waarschijnlijk een goed gevoel bij de baan. Energie en lichaamstaal stralen positieve dingen uit. Dat is een teken dat werk past.
Maar als er vooral wordt geklaagd, vaag wordt gebleven of het onderwerp snel wordt veranderd als iemand naar werk vraagt, zegt dat iets anders. Misschien is er geen trots op wat wordt gedaan. Of er is geen wens om te veel te vertellen omdat er angst is dat mensen merken dat er ongelukkigheid is. Woordkeuze en lichaamstaal verraden hoe iemand zich werkelijk voelt, ook al wordt geprobeerd het te verbergen.
Let eens op hoe wordt gereageerd als iemand vraagt hoe het op het werk is. Wat wordt gezegd? Hoe voelt dat? Als wordt gemerkt dat er vooral negatieve dingen worden gezegd of het onderwerp wordt vermeden, is dat een signaal dat er geen tevredenheid is. En dat is belangrijke informatie. Het betekent dat er iets niet klopt en dat het tijd is om daar serieus naar te kijken.
10. Hoe voelt iemand zich op zondagavond?
Het zondagavondgevoel is een sterke aanwijzing voor werkgeluk. Als op zondagavond al begint te worden gestrest over de werkweek, is dat een duidelijk signaal. Misschien kan niet worden geslapen, is er buikpijn of is er een somber gevoel. Er wordt gedacht aan alle dingen die moeten worden gedaan en er is een zwaar gevoel bij het idee dat morgen weer moet worden begonnen.
Een beetje spanning voor een nieuwe werkweek is normaal, zeker als een drukke week komt. Maar als er echt angst wordt gevoeld, als het lichaam reageert met stresssignalen, dan is er meer aan de hand. Dan is werk een bron van blijvende stress geworden. En dat is niet vol te houden op de lange termijn.
Let op lichamelijke signalen zoals hoofdpijn, gespannen spieren, slapeloosheid of maagklachten. En op mentale signalen zoals piekeren, sombere gedachten of het gevoel dat de week niet kan worden doorgekomen. Als dit regelmatig wordt ervaren, is het tijd om actie te ondernemen. Dit kan betekenen dat hulp wordt gezocht, het gesprek wordt aangegaan met de werkgever of serieus wordt overwogen om te switchen naar een baan die beter past.
11. Is er een toekomst bij dit bedrijf?
Als vooruit wordt gekeken, is er dan een beeld van nog steeds bij deze organisatie werken? Zijn er kansen om te groeien, nieuwe dingen te leren of door te stromen? Of is er alleen maar meer van hetzelfde? Toekomstperspectief is belangrijk voor tevredenheid. Als duidelijk is waar naartoe wordt gewerkt en wat de kansen zijn, geeft dat motivatie en richting.
Maar als er geen toekomst wordt gezien, als niet duidelijk is waar over een paar jaar wordt gestaan of als er geen ontwikkelkansen zijn, dan ontbreekt dat perspectief. Er is een vastzitten. En dat gevoel van vastzitten maakt ongelukkig. Het kan betekenen dat de organisatie weinig doorgroeikansen biedt, of dat er gewoon niet meer wordt gepast bij de richting waarin de organisatie gaat.
Vraag af: waar wil iemand over drie jaar zijn? Kan dat worden bereikt binnen deze organisatie? Zijn er echte kansen om te groeien? Als het antwoord nee is, dan is het tijd om te kijken naar andere opties. Want zonder perspectief wordt gehangen in een situatie die niet gelukkig maakt. En dat verdient niemand.
Wat te doen met de antwoorden op deze vragen?
Na het beantwoorden van deze vragen, is er waarschijnlijk meer inzicht in hoe goed een baan past. Misschien wordt gemerkt dat er een paar dingen niet lekker zitten, of juist dat het op veel vlakken wel goed zit. Wat kan er nu met deze informatie worden gedaan?
Als wordt gemerkt dat er kleine dingen zijn die dwarszitten, ga dan het gesprek aan met de leidinggevende. Bespreek wat nodig is om werk prettiger te maken. Misschien kunnen taken anders worden verdeeld, kan er meer flexibiliteit komen of zijn er ontwikkelkansen die nog niet bekend waren. Veel werkgevers staan open voor dit soort gesprekken, zeker als duidelijk wordt aangegeven wat nodig is.
Als wordt gemerkt dat er belangrijke dingen niet kloppen, als antwoorden op meerdere vragen negatief zijn, dan is het tijd om serieus na te denken over een andere baan. Van baan wisselen is een grote stap, maar soms is het nodig om werkgeluk en mentale gezondheid te beschermen. Neem de tijd om te onderzoeken wat wel wordt gewild, welke baan beter past en wat nodig is in de volgende stap.
Bij Jayda CC wordt begrepen hoe belangrijk het is dat werk past. Werk gerelateerde stress en twijfels over loopbaan kunnen grote invloed hebben op de mentale gezondheid. Er wordt coaching geboden gericht op persoonlijke ontwikkeling en groei, waarbij ondersteuning wordt gegeven bij loopbaanvragen en het maken van bewuste loopbaankeuzes. Of er behoefte is aan werk aan zelfvertrouwen, balans wordt gezocht of helderheid wordt gewild over de volgende stap, er wordt graag meegedacht. Neem contact op, want iedereen verdient een baan die past.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik deze carrière check doen?
Het is verstandig om minstens één keer per jaar bewust stil te staan bij je werksituatie, bijvoorbeeld rond je verjaardag of aan het begin van het jaar. Daarnaast is het goed om een check te doen wanneer je grote veranderingen meemaakt in je privéleven (zoals een verhuizing, gezinsuitbreiding of mantelzorg) of wanneer er veel verandert op je werk (nieuwe leidinggevende, reorganisatie of functiewijziging). Luister vooral naar je gevoel: als je merkt dat je regelmatig twijfelt of je energie structureel laag is, wacht dan niet tot het jaarlijkse moment maar doe de check eerder.
Wat als slechts 1 of 2 aspecten van mijn baan niet goed voelen, maar de rest wel?
Dat is eigenlijk een positief signaal: je hebt een goede basis en er zijn concrete punten om aan te werken. Begin met het identificeren van wat je precies dwarszit en of dit aanpasbaar is binnen je huidige functie. Plan een gesprek met je leidinggevende waarin je constructief bespreekt wat je nodig hebt - bijvoorbeeld andere taken, meer flexibiliteit of ontwikkelmogelijkheden. Veel werkgevers waarderen het als medewerkers proactief meedenken over oplossingen. Als blijkt dat deze specifieke aspecten niet te veranderen zijn, kun je overwegen of je ermee kunt leven of dat ze zo belangrijk zijn dat ze een baanswitch rechtvaardigen.
Hoe bereid ik een goed gesprek voor met mijn leidinggevende over mijn werktevredenheid?
Wees specifiek en constructief in je voorbereiding. Schrijf concrete voorbeelden op van wat niet lekker loopt en bedenk ook mogelijke oplossingen of wensen. Focus op wat je nodig hebt om beter te functioneren, niet alleen op klachten. Kies een goed moment (niet tijdens een hectische periode) en vraag expliciet om een rustig gesprek over je ontwikkeling en werkgeluk. Gebruik 'ik'-boodschappen en blijf professioneel, ook als je gefrustreerd bent. Bijvoorbeeld: 'Ik merk dat ik meer energie krijg van taken waarbij ik direct cliëntcontact heb. Zijn er mogelijkheden om mijn takenpakket meer die kant op te verschuiven?'
Is het normaal om twijfels te hebben over mijn baan, of betekent dat automatisch dat ik moet switchen?
Twijfels zijn volkomen normaal en juist een teken van zelfreflectie. Bijna iedereen heeft periodes waarin werk minder lekker voelt, bijvoorbeeld door tijdelijke drukte, seizoensinvloeden of privéomstandigheden. Het verschil zit in de duur en intensiteit: tijdelijke twijfels zijn normaal, maar structurele ontevredenheid die maanden aanhoudt en je energie en gezondheid beïnvloedt, vraagt om actie. Die actie hoeft niet meteen een baanswitch te zijn - vaak kun je eerst aanpassingen maken binnen je huidige functie. Zie twijfels als een uitnodiging om te onderzoeken wat er speelt, niet als een directe opdracht om te vertrekken.
Wat zijn de grootste fouten die mensen maken bij het evalueren van hun baan?
De meest voorkomende fout is te lang wachten met evalueren totdat je volledig uitgeput bent en geen energie meer hebt om goede beslissingen te nemen. Andere fouten zijn: alleen naar salaris kijken en andere belangrijke factoren negeren, verwachten dat een baan perfect moet zijn op alle vlakken (geen enkele baan is 100% ideaal), impulsief besluiten nemen na één slechte week, en niet communiceren met je werkgever over wat je dwarszit voordat je besluit te vertrekken. Neem de tijd voor een eerlijke evaluatie en betrek zowel je ratio als je gevoel bij het proces.
Hoe weet ik of mijn werkstress normaal is of dat het een teken is dat mijn baan niet past?
Gezonde werkstress is tijdelijk, voorspelbaar en herstelt in je vrije tijd - bijvoorbeeld stress voor een presentatie die daarna verdwijnt. Ongezonde stress is chronisch, onvoorspelbaar en je herstelt er niet van in het weekend. Let op fysieke signalen zoals langdurige slaapproblemen, hoofdpijn, maagklachten of een verzwakt immuunsysteem, en mentale signalen zoals constant piekeren, prikkelbaarheid of het gevoel dat je nergens meer energie voor hebt. Als deze signalen langer dan enkele weken aanhouden ondanks voldoende rust, is het tijd om professionele hulp te zoeken en serieus te kijken naar wat je werk met je doet.